Οι πολίτες που διαμένουν στην ημεδαπή έχουν στην διάθεσή τους τρεις (3) μήνες προθεσμία για να υποβάλλουν τις δηλώσεις τους, δηλαδή μέχρι τις 01.10.2019, ενώ οι διαμένοντες στο εξωτερικό και το Ελληνικό Δημόσιο έχουν προθεσμία έξι (6) μηνών, δηλαδή μέχρι τις 02.01.2020. Η υποβολή δηλώσεων είναι υποχρεωτική για όλους και αφορά στο δικαίωμα επί του ακινήτου και όχι στο ακίνητο.
Ακολουθούν ορισμένες βασικές ερωτήσεις συνοδευόμενες από τις απαντήσεις τους, σχετικά με τα συνηθέστερα νομικά κωλύματα που αντιμετωπίζουν οι ιδιοκτήτες αναφορικά με τις δηλώσεις τους στο Κτηματολόγιο.
1.Τι θα συμβεί αν δεν δηλώσω το ακίνητό μου στο κτηματολόγιο;
Αν δεν υποβληθεί δήλωση του δικαιώματος στο ακίνητο (πχ. κυριότητα, δουλεία, αποδοχή κληρονομιάς, κλπ), απαγορεύεται να καταρτίσει κανείς εμπράγματη δικαιοπραξία, για παράδειγμα να πωλήσει το ακίνητο ή να χορηγηθεί στο όνομά του άδεια οικοδομής.
Συγκεκριμένα, εάν δεν έχει υποβληθεί δήλωση, θα πρέπει είτε ο αρχικός ιδιοκτήτης να το δηλώσει και στη συνέχεια να το μεταβιβάσει είτε το ακίνητο να μεταβιβαστεί και στη συνέχεια να δηλωθεί από το νέο ιδιοκτήτη.
Επίσης, στο άρθρο 9 παρ. 1 του ν. 2664/1998 (Α’ 275) ορίζεται ότι «Ακίνητα που δεν έχουν εγγραφεί ως ανήκοντα σε ορισμένο πρόσωπο και φέρονται στα κτηματολογικά βιβλία και στα λοιπά στοιχεία του Κτηματολογίου ως ακίνητα “αγνώστου ιδιοκτήτη”, θεωρείται ότι ανήκουν στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου μόλις καταστεί οριστική η πρώτη εγγραφή»
2.Τι θα συμβεί αν υποβάλλω εκπρόθεσμη δήλωση;
Εάν δεν υποβάλλατε δήλωση ιδιοκτησίας στο Εθνικό Κτηματολόγιο εμπρόθεσμα, μπορείτε να υποβάλετε εκπρόθεσμη δήλωση κατά τη διάρκεια της κτηματογράφησης και μέχρι την ημερομηνία που ορίζει με απόφασή του το ΥΠΕΚΑ. Στην περίπτωση αυτή όμως προβλέπεται η επιβολή προστίμου ανάλογα με το είδος και την αξία των ακινήτων.
3.Τι μπορω να κανω αν το ακίνητό μου φαίνεται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη»;
Από τις διατάξεις του νόμου προκύπτει ότι όταν πρόκειται για ακίνητο, το οποίο στις πρώτες εγγραφές στα Κτηματολογικά βιβλία φέρεται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», o φερόμενος ως ιδιοκτήτης, μπορεί να ζητήσει με αίτησή του στο Μονομελές Πρωτοδικείο, τη διόρθωση της πρώτης εγγραφής στο Κτηματολογικό Φύλλο του ακινήτου, ώστε αντί για «άγνωστος» να αναγράφεται ο πραγματικός κύριος.
4.Υπάρχει λάθος στην αρχική εγγραφή του κτηματολογίου: Τι μπορώ να κάνω?
Το είδος του σφάλματος στην αρχική εγγραφή καθορίζει και τη διαδικασία διόρθωσης. Ειδικότερα, ο νόμος διακρίνει τις περιπτώσεις που απαιτούν αμετάκλητη δικαστική απόφαση από εκείνες που οφείλονται σε πρόδηλο σφάλμα (προφανές σφάλμα δηλαδή) και μπορούν να διορθωθούν διοικητικά, χωρίς δικαστική παρέμβαση, με απόφαση του Προϊσταμένου του Κτηματολογικού Γραφείου.
Επομένως διακρίνουμε:
Α) ΔΕΝ χρειάζεται δικαστική απόφαση όταν το λάθος έγκειται σε πρόδηλο (δηλαδή προφανές) σφάλμα. Σε αυτές οι περιπτώσεις συνήθως συναντάμε λάθη ως προς το πρόσωπο του δικαιούχου (π.χ λανθασμένα στοιχεία ονοματεπώνυμου, αριθμού αστυνομικής ταυτότητας…), ως προς το δικαίωμα (π.χ λανθασμένα στοιχεία για το είδος του καταχωρισθέντος δικαιώματος, ή/και της αιτίας κτήσης) ή ως προς τον τίτλο κτήσης (π.χ λανθασμένα στοιχεία συμβολαιογραφικού εγγράφου). Σε αυτές τις περιπτώσεις προχωράμε σε αίτηση διόρθωσης στον Προϊστάμενο του Κτηματολογικού Γραφείου.
Β) ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ δικαστική απόφαση όταν έχει αναγραφεί άλλος δικαιούχος από τον πραγματικό, δηλαδή όταν φαίνεται τρίτος ως κύριος του ακινήτου ή το Ελληνικό Δημόσιο. Τότε μπορεί να ζητηθεί, με αγωγή ενώπιον του αρμόδιου Πρωτοδικείου, η αναγνώριση του δικαιώματος που προσβάλλεται με την ανακριβή εγγραφή, διορθώνοντας έτσι το σφάλμα. Η αγωγή ασκείται από όποιον έχει έννομο συμφέρον (συνήθως τον κύριο του ακινήτου ή τον κληρονόμο του) μέσα σε αποκλειστική προθεσμία επτά (7) ετών, εκτός κάποιων περιοχών που κηρύχθηκαν υπό κτηματογράφηση πριν το 2006 οπότε η προθεσμία είναι δεκατέσσερα (14) έτη.
